A catalogue of Western manuscripts at the Bodleian Libraries and selected Oxford colleges

MS. Holkham Gr. 9

Summary Catalogue no.: Not in SC (late accession)

Diktyon no.: 48077

Liturgical texts and Homilies

Contents

Language(s): Greek

Incipits are given for unpublished or variant texts. Incipits-desinits of texts which are properly given in BHG are not to be repeated here.

1. (fols 1r-18v)
Service of the kneeling prayers at Pentecost

Euchologion, ed. Goar 754-764; tit. Εὐχαὶ τῆς γονυκλισίας· τῆς ἀγί(ας) Πεντηκοστῆς· τοῦ ἐν ἁγίοις π(ατ)ρ(ὸ)ς ἡμῶν Βασιλείου τοῦ μεγ(ά) λ(ου). Red decorated head-piece and above it ἁγί(ας), between another small decorative piece, and on the right side Πεντηκοστῆς (all in carmine ink).

(fols 19r-19v)

blank

2. (fols 20r-37r)
Selection of canon law from various sources
a. (fol. 20r)

Tit. καν(ὼν) ξθ´ τῶν ἀγί(ων) ἀποστόλων περὶ νηστείας. inc. εἴ τις ἐπίσκοπος … des. εἰ δὲ λαϊκὸς ἀφοριζέσθω.

b. (fol. 20r-24r)

Tit. Τοῦ ἱερομονάχοις κυρ(οῦ) Ματθαίου τοῦ βλασταρι θείων συντάγματα. inc. ὁ ἐξθ´τῶν ἁγ(ίων) ἀποστόλων κα(νὼν) … des. τοῦ πιστοῦ καὶ αὐτοῦ τυγχάνοντος. Cf. Ralles-Potles, VI, 397-398).

c. (fol. 20r)

inc. ὁ ἐξθ´τῶν ἁγ(ίων) ἀποστόλων κα(νὼν) … des. ἀγειν νηστείαν ἐθέσπισαν

d. (fols 20r-20v)

Tit. Ἰωάννου ἐπισκόπου Κίτρους; inc. Ὁ καταλύων ἀσθενείας ἄνευ …des. ταύτη τῆ γαστρὶ χαριζώμεθα

e. (fol 20v)

Tit. Ματθαίου τοῦ Βλαστάρι; inc. ἐν μὲν τοῖς Σάββασι … des. νηστεύουσιν ἐγκαλέσειεν. Cf. Ralles-Potles, VI, 398.

f. (fols 20v-21r)

Tit. ἔτι καὶ Θεόδωρος ὁ στουδήτης; inc. Τὴν δὲ αὖ νηστείαν τῆς τοῦ Θεοῦ γεννήσεως … des. ἀλλὰ διὰ τὴν νηστείαν κεκώληται.

g. (fol. 21r)

Tit. Τοῦ αὐτοῦ; inc. Τρὶς παρ᾽ ἡμῖν νηστείαι … des. τῆς τριάδος τύπος.

h. (fols 21r-22r)

Tit. Κεφάλ ροα; inc. Ξένον ἥγημαι καὶ πάντι ἀπόβλητον … des. τῇ ἐκκλησίᾳ καὶ τοῖς π(ατ)ράσιν.

i. (fols 22r-22v)

Tit. Ἐκ τῶν ἀποστολικῶν διατάξεων, τοῦ ἁγίου Ἐπιφανίου. (in right margin: ὁ κανὼν ξςος) Τὸν νηστεύοντα καθ᾽ οἱανδηποτοῦν Σάββατον ἢ καθ´οἱανδήτινα Κυριακὴν πλὴν τοῦ ἐνὸς καὶ μόνου Σαββάτου· κληρικὸν μὲν ὄντα καθαιρεῖσθαι· λαϊκὸν δὲ ἀφορίζεσθαι; Τρίτην καὶ Εη (= Πέμπτην) πᾶσαν ὁμ(οίως) ἐσθίομεν καὶ μὴ παραβένην δη καὶ ςην. Περὶ τοῦ Πάσχα. Νικηφόρου πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως inc. ἐν τρισὶν ὕλαις ἐτέλουν οἰ Ἰουδαῖοι τὸ Πάσχα … des. καὶ οὐκ ἄζυμον.

j. (fols 22v-23r)

Tit. Πικρίδες μὲν, ἐπινοεῖται ἡ τῆς νηστείας βία καὶ πόνος· ἄζυμα δὲ, τὸ μὴ φυσώμενον φρόνημα ἐν τῇ προπατορικῇ ἁμαρτίᾳ. (John of Climax, PG 88, 869 A); inc. Γίνεται δὲ ἡ τοῦ φέγγους ἀπόχυσις … des. ἑαυτοῦ μαθηταῖς καὶ οὐκ ἄζυμον.

k. (fol 23r)

Tit. τοῦ ἁγίου γρηγορίου τοῦ νήσης· ἐκ τοῦ ἐγκωμίον τοῦ εἰς τὸν ἅγιον ἁβραὰμ: περὶ τοῦ πῶς νοεῖται ἄρτος· inc. Ἔδραμες εἰς τὰς βόας … des. ἐστεφάνου τὴν τράπεζαν. οὗτως νοεῖται ἄζυμον.

l. (fols 23r-23v)

Tit. ἐκ τοῦ λόγου τῆς ἐπιστολῆς· περὶ τῶν ἀζύμων καὶ σαββάτου πρὸς τὸν ῥώμης ἐπίσκοπον; inc. Τὰ δὲ ῥητὰ τῶν τριῶν εὐαγγελιστῶν … des. ἢ προσκομίζειν ἐδιδάχθημεν.

m. (fols 23v-24r)

Tit. ἐκ τοῦ λόγου τοῦ κατὰ ἀρμενίων καὶ κατὰ φράγγων περὶ ἀζύμων, inc. Εἰ δὲ ἀκριβῶς κατανοήσωμεν … πιστοῦ καὶ αὐτοῦ τυγχάνοντος.

n. (fols 24r-25r)

Tit. Σύνταγμα Γλυκεῖ μιχαὴλ πέλει τόεξ. Τῶ τιμιωτάτω μοναχῶ κυρῶ Μαξίμω τῷ ἀμενιώτῃ εἰ χρὴ προσέχειν τοῖς λέγουσιν· ὅτι λαβῶν ὁ Χ(ριστὸ)ς ἄζυμον ἐν τῆ ἑσπέρα τῆς μεγάλης εης· ὡς καὶ τοῖς ἑορτῆς τοῦ πάσχα τηνικαῦτα δῆθεν εστηκυίας, τὸ οἰκεῖον πάσχα ἐτέλεσεν. (note about the selection by the copyist): οὐ τὴν ἀρχὴν γράφομεν ἀλλὰ μέρος τοῦ λόγου; inc. Τίνος χάριν ἔλεγεν ὁ νόμος … des. συναφθῆναι τῆ σκιᾶ τὴν ἀλήθειαν.

o. (fols 25r-25v)

Tit. Περὶ ἀζύμων, ἐκ τῶν αὐτοῦ λόγων: inc. Καὶ καθά φασί … des. λάβετε, φάγετε καὶ τὰ ἑξῆς.

p. (fols 25v-27r)

inc. Φαίνεται δὲ προφανῶς, ὡς ἔνζυμον … des. σαββάτου τήρησιν· καὶ ὅσα τοιαῦτα: ἀμὴν.

q. (fols 27r-27v)

Tit. Ἐκπορευτικὸν ὁμηλεία γρα(φει) καὶ πρὸς ἰταλοὺς, inc. ἐὰν εἴπωμεν τὸ πν(εῦμ)α τὸ ἅγιον … des. ἐκ τοῦ πατρὸς καὶ ἐκ τοῦ υἱοῦ.

r. (fols 27v-28r)

Tit. Περὶ ἀζύμων κατὰ ἀρμενίων καὶ φραγγῶν· χρ(υσοστόμ)ου; inc. Ἐκεῖ τὸ γράμμα … des. ἰδοὺ γέγονε τὰ πάντα κενά.

s. (fols 27v-28r)

Tit. Περὶ ἀζύμων ὡραῖον· λέοντος ἐπισκόπ(ου) πελιάβας καὶ περὶ τοῦ σώματος τοῦ χ(ριστο)ῦ. inc. Ἄνδρες ρωμαῖοι ἀκούσατε … des. καὶ τὰ ἔργα ἔκαστος ἐπικοδωμήτο.

t. (fol. 28r)

inc. Ἄζυμα οὖν ἀκούω προσάγοντας ἐν τῆ θεία μυσταγωγία … des. ὥς φησι παύλος πρὸς ἑβραίους.

u. (fols 28v-31v)

Several Questions and Answers, tit. Τί οὖν ὁ Μελχισεδὲκ προσήνεγκεν ἄρτον καὶ οἶνον· τί δὲ ἀαρ(ὼν) εἰς τύπον εἰς τῶν κακοπαθειῶν, καὶ τῆς νεκρώσεως τῆς προπατορικῆς ἁμαρτίας. inc. Τίνα οὖν δὴ τελεῖν ἡμᾶς … des. καὶ οὐ τῶ χ(ριστ)ῶ ἐπόμενοι.

v. (fols 31v-36v)

Tit. Περὶ ἀζύμων καὶ ἐκ πιστολῆς πεμφθῆσα πρὸς τὸν ῥώμης Ἐπίσκοπον περὶ τῶν ἀζύμων καὶ τῶν σαββάτων. inc. Ἡ τοῦ Θεοῦ μεγάλη ἀγάπη … des. παρὰ τῶν τριῶν εὐαγγελιστῶν εἴρηται.

w. (fols 36v-37r)

Tit. ἐρώτ(ησις) Τίνος χάριν τὸ ἅγ(ιον) θυσιαστήριον τῆς ἐκκλησίας ἱερουργούμενον ἅπαξ παρὰ τοῦ ἱερέως οὐ λειτουργεῖτε δεύτερον καὶ τρίτον τῆς ἡμέρας. inc. ἀπόκρισις: Τὸ θυσιαστήριον τὸ ἅγιον … des. ὁ ἀποκυλισθὲν ἐκ τοῦ μνήματος.

(fols 37r-37v)

iatrosophia about the pain of heart (written by another hand); tit. περὶ πῶνων καρδίας (Cod.), inc. Ἕπαρε μοσχοκάρηδον … des. καὶ τοῦ ἁγίου πν(εύματο)ς.

(fols 38r-38v)

blank.

3. (fols 39r-50r)
⟨Philotheos Kokkinos⟩, Sermon on St Theodore Tyron

BHG 1768a; rubr. Τῇ παρα(σκευ)ῇ τῆς α´ ἑβδ(ομάδος) tit. λόγος διδασκαλικὸς· Εἰς τὸν μέγαν Θεόδωρον τὸν τύρωναν. δέσποτα εὐλόγησον; Red decorated head-piece (in carmine ink) and above it Τῆ ⟨ἁ⟩γ. τεσσαρα(κο)στ(ῇ).

a. (fols 41r-44v)

inc. ἐν τοῖς χρόνοις ἰουλιἀνοὺ τοῦ ἀποστάτου καὶ μιαροῦ … des. καὶ ἀφανῆσαι ἡ νηστεία ἡ καθαρὰ.

b. (fols 44v-46r)

rubr. ἀλλ᾽ εἰ βούλει καὶ ἕτερον θαῦμα, ἐκ τῶν τοῦ μάρτυρος προσθήσωμεν τῆ ὑμετέρα ἀγάπη. inc. Ἐν τῆ χώρα τῶν Εὐχαΐτων … des. τοὺς ἁγίους αὐτοῦ πρὸς ἡμᾶς ἀποστελλομένους.

c. (fols 46r-47v)

Tit. ἔτερον θαῦμα τὸ στρατιώτ(ας) παιδεύης τ(ῆς) ἀρπαγ(ῆς) ἀπέχεσθαι. (phrase from an idiomelon in Triodion, 202, inc. Τὴν θεοδώρητον χάριν); inc. Στρατιώτης τίς ἔχων μεγάλην πίστην … des. θεράποντα μεγαλομάρτυρα θεόδωρον.

d. (fols 47v-50r)

Tit. ἔτερον θαῦμα· μάταιον δρασμὸν ἐπέχεις οἱκετ(ῶν) (phrase from an idiomelon in Triodion, 202, inc. Τὴν θεοδώρητον χάριν); inc. Σύλληθεις (?) οὖν ὁ ἅγιος … des. ἀναστάσει· ἧς γένητο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν τῆ αὐτοῦ χάριτι … ἀμὴν, ἀμὴν.

4.
(fols 51r-52v)
Sermon on a gardener (BHG 1322 j)

Tit. Λόγος κατανυκτικὸς καὶ διδασκαλικὸς περὶ τινὸς αγίου κυπωροῦ. εὐλόγησον δέσποτα; inc. Κατὰ τοὺς καιροὺς ἐκείνους ἣν τῖς ἅγιος κυπουρὸς… des. ἐπίστευσαν δὲ οἱ οἱ᾽ατροὶ καὶ ἐβαπτίσθησαν ἔλλιν(ες) ὑπάρχωντες τὸ γένει αὐτῶν …ἀμήν. Unpublished text.

5.
(fols 53r-64r)
Homily on Lazaros, the friend of Christ (BHG 2228b)

Tit. Τῇ Παρασκευῇ τῆς ς´ ἑβδ. Λόγος διδασκαλικὸς εἰς τὴν ἔγερσιν τοῦ ἁγίου καὶ δικαίου λαζάρου περὶ τοῦ ῥιτοῦ τοῦ ἁγίου εὐ(αγγελί)ου, δέσποτα εὐλόγησον, and above it rubr.: σάββατον τοῦ λαζάρου. Inc. Φέρε τοίνυν εἰς μέσον τὸν εὐαγγελιστὴν Ἰωάννην … des. ὅπου οἱ ἅγιοι ἄγγελοι ἐπὶθυμοῦσαι ἧς γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπὶτυχεῖν τῆς αὐτοῦ βασιλείας καὶ ἀγαθότητος ὧ ἡ δόξα … ἀμὴν. (ending differs slightly from the one recorded in BHG).

(fol. 64v)

pen trial.

6. (fol. 65r)

Tit. Τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ παρασκευῇ. Λόγος διδασκαλικὸς ἐκ πολλῶν βιβλίων. Εἰς τὰ ἅγια πάθη τοῦ κ(υρίο)υ ἡμ(ῶν)(ησο)ῦ Χ(ριστο)ῦ· inc. Χ(ριστὸ)ς ὁ Θ(εὸ)ς ἡμῶν εἰργάσατο σ(ωτη)ρίαν ἐν μέσῳ τῆς γῆς … des. σκοτεινὸν ὑπέδειξ(αν) (unfinished?)

7. (fols 66r-105r)
Gospel of Nicodemus (BHG 779w)

Tit. Διήγησις περὶ τοῦ τιμίου πάθους τοῦ κ(υρίο)υ ἡμῶν ἰ(ησο)ῦ χ(ριστο)ῦ περὶ τῆς ἁγίας αὐτοῦ ἀναστάσεως συγγραφεῖσα παρὰ ἰουδαίου ἐνναία ὀνόματι ἣν μετήνεγκεν ἐκ τῆς ἑβραϊκῆς γλώττης εἰς ῥωμαΐδι διάλεκτον νικώδημος τοπάρχης ῥωμαῖος εὐλόγησον· inc. Τότε ἄγουσιν τὸν ἰ(ησο)ῦν ἀπὸ τοῦ καϊάφα ... des. ἐγένοντο ἄφαντοι εἰς δόξαν τοῦ κυρίου ἡμῶν .... ἀμήν. Rubrics: bottom of fol. 75r: τῆ μεγάλη παρασκευῆ ἑσπέρας; bottom of fol. 76v: θρῆνος τῆς θεοτόκου; middle of fol. 85r: εἰς τὸν ἐπιτάφιον; fol. 91r: τέλος τῶν ἁγίων παθῶν τοῦ αὐτοῦ ποιητοῦ ἀρχὴ τῆς ἀναστάσεως ἰ(ησο)ῦ χ(ριστο)ῦ

8. (fols 105v-118v)
Life of St Mary Magdalene (BHG 1161x; CANT 72)

tit. Βίος καὶ πολιτεία τῆς ἁγίας καὶ ἰσαποστόλου μαρίας τῆς μαγδαλινῆς. εὐλόγησον; Inc. ἐγὼ τοὺς ἐμὲ φιλοῦντας ἀγαπῶ ... des. ἐν κωνσταντινουπόλει ἐν τῆ μονῆ τοῦ ἁγίου λαζάρου τοῦ δὲ κυρίου... ἀμήν.

9. (fols 119r-130v)

Tit. Τῆ ἁγία καὶ μεγάλῃ παρασκευὴ λόγος εἰς τὸ πάθος τοῦ κυρίου ἡμῶν ἰ(ησο)ῦ χ(ριστο)ῦ. εὐλόγησον δέσποτα; inc. Ὁ ποιητὴς οὐ(ρα)νοῦ τε καὶ γῆς ἁπάσης... des. ἧς γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ ... ἀμήν. Upper dots in red in periods indicate reading pauses during oral performance.

(fols 131r-131v)

blank

10. (fols 132r-133ev)
Anaphora of Pontius Pilate (BHG 779yI, 779yII, 779 yIIb; CANT 66)

Tit. ἐπιστολὴν ανο (second hand in black ink)στορῶ ποντίου πιλάτου ἡγεμόνος τῆς ἰουδαίας πεμφθεῖσαν πρὸς τιβέριον καίσαρα. inc. Τῶ κραταιῶ σε θειωτάτω … des. εἰσελθὼν τὸ βέλος τὸν πιλάτον ἀνήρησεν.

11. (11. fols 133ev-133gv)
Gregory of Nazianzenus, In sanctum pascha et in tarditatem (orat. 1)

Tit. Τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν Γρηγορίου ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως τοῦ θεολόγου· λόγος εἰς τὸ Πάσχα καὶ εἰς τὴν βραδυτῆτα, εὐλόγησον δἐσποτα. Not recorded in Repertorium Nazianzenum.

12. (fols 134r-140v)
Gospel of Nicodemus (= Tischendorf, 294)

presented here as ‘Sermon on Easter’; Τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ Κυριακῇ τοῦ Πάσχα· περὶ τῆς ἁγίας ἀναστάσεως ἐν ᾗ ἀναγινώσκεται τῇ λαμπροφόρῳ ἡμέρᾳ (in red carmine ink) λόγος α´ (in the right margin) inc. Τῆς Κυριακῆς οὖν διαφωσκούσης συμβουλὴν οἱ ἀρχιερεῖς … des. Καὶ ἐγένοντο ἄφαντοι, ὡς δόξαν τοῦ Κυρίου… ἀμήν. Book epigram: ἰ(ησο)ῦ μου βοήθι ⟨μ⟩οι

13. (fols 140v-142v)
John Chrysostom, in Iohannem hom. 62,

ἠθικ(ὸς) ξβ´· ἐκ τοῦ κ(εφαλαίου) τοῦ κατὰ Ἰω(άννην) ὅτι τὸ πενθεῖν ἀμέτρο(ς) ἐπὶ τοῖς νεκροῖς ἀπὶστοῦντ(ων) ἐστὶ τῆ Ἀναστάσει καὶ ὅτι ὑπὲρ τ(οὺς) νεκρ(οὺς) διδόναι χρὴ ἐλεημοσύνην καὶ προσφορὰν· λόγος τοῦ Χρ(υσοστόμου) μη´ (in red carmine ink); λόγος β΄ (in the left margin) (PG 59, 346, lin. 17 ab imo-348); CPG 4425.62; BHG 2103).

14. (fols 142v-143v)
On the beheading of St John the Forerunner

(Sermon 87) BHG 838c

μην(ὶ) αὐγούστ(ῳ) κθ´ ἡ ἀποτομὴ τοῦ προδρ(όμου)· λόγος πζ´ (in red carmine ink); λόγος γ΄ (in the left margin).

15. (fols 143v-147v)
⟨Cyril of Jerusalem (?)⟩, Homily in occursum Domini (CPG 3592, BHG 1973)

Also attributed to Cyril of Alexandria. Here attributed to Epiphanius of Cyprus : tit. τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν ἐπιφανίου ἀρχιεπισκόπου κύπρου λόγος εἰς τὰ βαία· εὐλόγησον π(άτ)ερ. (in red carmine ink) λόγος δ´ (in the left margin).

(top of fol. 143v)

εἰς τὰ βαία ⟨λό⟩γ⟨ος⟩ α´.

16. (fols 148b-148k)
Archippus, Miracle of S. Michael in Chonae, September 6 (BHG 1282)

Tit. Σεπτεμβρήῳ ς´, Διήγησις καὶ ἀποκάλυψις τοῦ ὁσίου πατρὸς ἡμῶν Ἀρχίππου ἐρημοπολίτου καὶ παραμοναρίου τοῦ πανσέπτου καὶ θείου ναοῦ τοῦ ἀρχαγγέλου Μιχαὴλ ἐν ταῖς Χώναις· εὐλόγησον πάτερ.

fols 148b-148k = olim fols 149-158

17. (fols 149r-153v)
Ps-John of Damascus, Vita Barlaam et Ioasaph, Narrationes, Appendix VIII: Homilia de viro cum tribus amicis (BHG 1318i)

Ed. Volk; tit. λόγος ψυχοφελὴς τοῦ ἁγίου βαρλαὰμ ὅτι οὐ κοφίζεται ἄνθρωπος οὖτε ἐν πλούτω οὔτε ἐν τέκνοις καὶ συγγενῆς εἰ μὴ μόνον ἑν ἐλεημοσύνη,

18. (fols 154r-159v)

Tit. τοῦ Γλυκύ. Περὶ τοῦ ποῖον ἄπαντα τέλος ταῖς ψυχαῖς χωριζομέναις ἐκ τοῦ σώματος καὶ ὅπουπερ αὗται ἀπέρχονται. inc. Καὶ περὶ μὲν τῶν δικαίων τί χρὴ καὶ λέγειν … des. μὴ οὖν έπιπλέον ἀμφίβαλε (cf. PG 158 xviii; xxvi; xxxii; xlii; passim-916D)

(Marginal annotations in Morezinos hand?)
19. (fols 160r-170r)
Life of St. Pelagia (BHG 1478)

Μὴν Ὀκτώβριος Βίος τῆς ὁσίας μητρὸς ἡμῶν Πελαγίας εὐλόγησον πάτερ. τῆς ποτὲ πόρνης

(fols 170v-171v)

blank;

20. (fols 172r-178r)
⟨Daniel of Skete⟩, Life of St Andronikos and of his wife Athanasia

Tit. ὀκτωβ(ρίου) θη Βίος καὶ πολειτία τοῦ ὁσίου καὶ θεοφόρου πατρὸς ἡμῶν Ἀνδρονίκου καὶ Ἀθανασίας τῆς αὐτοῦ γυναικός. εὐλόγησον δέσποτα. Narrations (CPG 7363; BHG 79-80); (De Andronico et Anastasia) BHG 120-122b; BHG 2099z-2102f; BHG 2254-2255; BHG 2453-2453b; BHG 618-618b; BHG 121, φύλλ ς´, October 9; inc. Ἦν τίς ἀργυροπράτης ἐν αντιοχεῖα … des. ἐλθεῖν τοῦ ἀββᾶ ἀνδρονίκου· καὶ τοῦ ἀβᾶ ἀθανασίου· καὶ ταῖς εὐχαῖς αὐτῶν φυλαχθείημεν· ἐν χ(ριστ)ῶ ἰ(ησο)ῦ τῶ κ(υρί)ω ἡμ(ῶν)· ὧ πρέπει … αἰώνων ἀμην.

21. (fols 178r-179v)

Τοῦ ἁββᾶ ἰω(άνν)ου τοῦ κασσιανοῦ λόγος περὶ ἐλεγμὸς ἱἐρέων, inc. Οἱ τὸν τύπον τῆς ἱεροσύνης λαβόντες … des. ὅπως εὕρωμεν ζωὴν τὴν αἰώνιον· νῦν … ἀμήν.

22. (fols 180r-203v)
Life of Acindynus, Pegasius, Aphthonius, Elpidephorus and Anempodistus mm. in Perside (SS.), Passio metaphrastica (written by Rhossos?) (BHG 23)

November 2; Νοεμβρίῳ β´ tit. Ἄθλησις τῶν ἁγίων καὶ ἐνδόξων τοῦ Χριστοῦ μαρτύρων Ἀκινδύνου, Πηγασίου, Ἀνεμποδίστου, Ἀφθονίου καὶ Ἐλπιδιφόρου. Εὐλόγησον

23. (fols 204r-213v)
⟨Eutolmios⟩, Life and Passio of Saints Galaction and Episteme (BHG 665)

November 5. Μηνὶ Νοεμβρίω Εη´ tit. Βίος καὶ πολιτεία καὶ μαρτύριον τῶν ἁγίων καὶ ὁσιομαρτύρων Γαλακτίωνος καὶ Ἐπιστήμης. Κύριε εὐλόγησον.

24. (fols 214r-219v)
Ps. John Chrysostom, De turture seu de ecclesia sermo (CPG 4547)

Tit. Τοῦ ἐν ἁγίοις π(ατρὸ)ς ἡμῶν ἰωάννου ἀρχιεπισκόπου κωνσταντινουπόλεως τοῦ χρυσοστόμου· παραβολὴ καὶ λόγ(ος) εἰς τὴν φιλέριμον τριγόνα: εὐλόγησον π(άτ)ερ.

(fol. 219v)

ιζκθ μην(ὶ) ὁκτωβρ(ίῳ) δ´ (4. 10. 7029= 1520?):. ἐν Λύ(or ά?)δη εἰς τ(ὸν) ναὸν/ τοῦ μ(ε)γ(α)λ(ο)μάρτ(υ)ρ(ος) Γεωργ(ίου) ἐγράφη, followed by a monokondylon. The same note is partly repeated by a later hand, which copies the text up to εἰς τὸν ναὸν (in the left margin).

25. (fols 220r-227v)
Miracle of Saints Gurias, Samonas and Abibus (BHG 738)

Θαῦμα τῶν ἁγίων καὶ ὁμολογητῶν (sup lin. in red ink Γουρία, Σαμμονᾶ καὶ Ἀβίβου) Γουρία, Σαμμονᾶ καὶ Ἀβίβου. Λόγ(ος) ια΄(in right margin).

26. fols 228r-(252r-254v change of hand)
Passio of St Hypatios, Bishop of Gangra (BHG 759c)

January 19. ἱανουαρίω ιθ´ Μαρτύριον τοῦ ἁγίου καὶ ἐνδόξου ἱερομάρτυρος Ὑπατίου εὐλόγησον π(άτ)ερ. ἱανουαρί⟨ω⟩ ιθ´ (in right margin).

(fol. 255r-255v)

blank.

27. (fols 256r-258r)
⟨Neilos-Nathanael Bertos⟩, Sermo VII

Tit. Λόγος περὶ τῆς βλασφημίας, inc. Ἀδελφοὶ καὶ τέκνα βούλομαι ὁ ταπεινὸς ὑπομνῆσαι ὑμᾶς … des. ἀλλὰ τύχωμεν τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ …ἀμήν. (=Nathanaelis Berti Monachi Sermones Quattordecim, ed. B. Schartau, Cahiers de l’Institut du Moyen-Âge grec et latin 12 (1974) 11-75, Sermo VII, 36-38).

28.
(28. fols 258v-262r)
⟨id.⟩, Sermo VIII,

ed. Schartau, 39-43, tit. Περὶ τῆς παρὰδίδουσι τὰ τέκνα αὐτῶν, inc. Βούλομαι πάλιν ὁ ταπεινὸς … des. ἵνα τύχητε καὶ τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν χάριτι καὶ … ἀμήν.

(fol. 262v)

pen-trial, Ἀρχὴ τοῦ Εὐαγγελίου … ἄγγελόν μου

(fols 263r-266r)

Book epigram: ὧ χ(ριστ)ὲ προῆγοῦτῶν ἐμῶν πωνημάτ(ων)/

Tit. ἀρχὴ τῆς χ(ριστο)ῦ γεννήσεως τῆς ἀπογραφῆς τοῦ καισάρου λόγος η´

inc. Ἐξῆλθεν δόγμα παρὰ κέσαρ(ος) αὐγούστ(ου) … des. Τῷ ἀνάρχῳ πατρί …ἀμήν.

29. (fols 266r-269v)
Protevangelion of James

BHG 1046, September 8, Μηνὶ Σεπτευρίω εἰς η´Τὸ γενέσιον τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου λόγος θ´

30. (fol. 269v, incomplete)
⟨Daniel of Skete⟩, Βίος τοῦ ὁσίου Ἀνδρονίκου καὶ Ἀθανασίας

Narrations, CPG 7363; BHG 79-80 (De Andronico et Athanasia); BHG 120-122b; BHG 2099z-2102f; BHG 2254-2255; BHG 2453-2453b; BHG 618-618b; (fol. 269v = olim fol. 288v) imperfect, only a few passages from the beginning; inc.῝(Η)ν τΐς … des. ὧν το γὰρ ἀθανασία

31. (fol. 270r)

Formulas of various addresses and types of letters addresed to several people and dignities (priests, bishops etc), entitled Εἰς ἀναγνώστ(ας), inc. πανεὐλαβέστατε ἀναγνώστα … des. εἰς Θεὸν ζῶντα.

32. (fol. 270v)

Εἰς τελευτὴν ἀνθρώπου δε[.]θέν.. inc. Ἔδει μὲν τὸν προπάτωρα ἁδὰμ … des. καὶ τὰ ἑξῆς τοῦ προτέρου ἄκτου.

33. (fol. 270v-273v)
John Chrysostom, In Iohannem Homiliae 1-88 (CPG 4425), Homiliae 87 ethicon

PG 59, 471, lin. 17 ab imo-474, entitled ἠθικὰ ὅτι δεῖ τιμᾶν τοὺς ἱερεῖς κἂν φαυλεῖν τὸν βίον ὅσιν. αὔτοι γὰρ ὑπὲρ ἡμῶν λόγον δ᾽ οὐ δό⟨σ⟩ωσιν ἐκ τοῦ κατὰ ἰω. βιβλίου.

34. (fols 274r-275v)
Life of St Maria of Egypt, Epitome (BHG 1042e)
35. (fol. 276r)
John Chrysostom, In Joannem (hom. 49)

Excerpts, 278. 11-46, tit. ἠθικῶν μθ´περὶ δικαιοσύνης, καὶ ὅτι τὸν ἄδικον οὐδὲν ὠφελῆ δικαίους ἔχειν τελε γονεῖς· λόγος τοῦ Χρισοστόμου, λόγος οδ´

36. (fols 276v-277r)
John Chrysostom, In Iohannem Homiliae 1-88 (CPG 4425), Homiliae 50 ethicon

PG 59, 282, 13-68, entitled περὶ δικαιοσύνης ἐκ τοῦ β´ βιβλίου ἡ ἡθικ(ῶν).

37. (fol. 277v)
Model Letter to Protopapas of Candia,

inc. ἐντιμώτατε πρωτοπαπᾶ τῆς θεοσώστου πόλεως Χανδακίου … des. ἀτάραχ(ον), μακρόβιον καὶ ἀνόδεινον ἐν χ(ριστ)ῶ ἰ(ησο)ῦ τῶ κ(υρί)ω ἀμην.

38.
(38. fol. 277v)
Model Letter to the Governor of Candia,

inc. πρὸς τὸν εὐγενῆ καὶ τετιμημένον ἄρχοντα καὶ ἀφέντην … des. μικροῖς τε καὶ μεγάλοις.

39. (278r-279v)

Fragments of Apostolic canons, tit. Κανόνες τῶν ἁγίων ἀποστόλων· περὶ ἐπισκόπου καὶ ἱερέως, inc. ἐπίσκοπος ἢ πρεσβύτερος ἢ διάκονος κοσμικὰς φροντίδας μὴ ἀναλαμβανέτ(ωσαν) … des. καὶ τῶν ἐξ αὐτῶν τεκτομέν(ων).

Physical Description

Form: codex
Support: Paper
Extent: ii + 281 leaves, really 297, since 133 has 7 and 118 has 11.
Dimensions (leaf): 210 × 140 mm.

Hand(s)

written by several hands, fols. 214-19v in the church of St George at Lydda (Lydia), in 1520.

Decoration

fol. 50v decorative cross with ΙΣ ΧΣ ΝΙ ΚΑ

Additions: fol. 147v: pen trials οὐδεὶς ἄξιος ... ἢ λυτουργεῖν. Φωτίζου φωτίζου ... τόκου σου:· Χριστὸς τὸ καινὸν πάσχα.

Binding

Holkham binding of brown leather, with Coke family ostrich crest in gilt in the centre of the upper cover; Date: early nineteenth century. Rebound by John Jones of Liverpool (worked for Holkham 1816-1823. The spine lettered in gilt: OFFICIA/GRÆCORUM–/MS./SÆC. XIV. In pasted black leather(?): MS. /HOLKHAM/ Gr. 9/

History

Origin: 16th century (partly 1520) ; Byzantine Empire, Lod (Lydda) (in part)

Provenance and Acquisition

Ownership Notes: fol. ir (in pencil): Holk Cat. No. 93 (Nr 30 is crossed out) D2/A4; fol. 1r: 1698· Codex num.| 29· Officia Grae-|corum annorum circ. 300. (in Montfaucon’s hand); Old Catalogue Nrs: Morezenos 55. Giustiniani 29. Olim Holkham Hall, Libr. of the Earl of Leicester, 93.

Record Sources

Description by Dimitrios Skrekas (February 2017), with the support of the Leventis Foundation, the Oxford Centre for Byzantine Research, the Yerolemou Trust and the Michael Marks Charitable Trust.

Bibliography