A catalogue of Western manuscripts at the Bodleian Libraries and selected Oxford colleges

MS. Laud Misc. 129

Summary Catalogue no.: 1575

Theological miscellany; German, 9th century, beginning

Contents

1. (fols. 1r-11r)
Sermons
1.1. (fols. 1r-2r)
Gregory I, Homiliae in Ezechielem

Hom. VIII, excerpt.

Incipit: || nam semina arborum odorem et saporum habent
Explicit: ratio potentia facientis.
1.2. (fols. 2r-4r)
Rubric: Sententie prophete sicut ipse dominus per illum testatur sacerdotibus
Incipit: Clama ne cesses quasi tuba ... Esaias propheta a domino misus[sic] iubetur non solum predicare sed etiam clamare
Explicit: qui nos remunerat pacifici et securi et laeti cum Christo regnamus quod regnat cum patre et spiritu sancto uiuit. In secula seculorum.
Language(s): Latin
1.3. (fols. 4r-5r)
Rubric: De timore Domini
Incipit: Seruite Domino in timore et exaltate ei cum tremore. Hoc Dauid dicit tribus personis qui e hereditatem Christi patris tenent
Explicit: in amore Christi hic saluus erit.
1.4. (fols. 5r-6v)

Excerpts from Caesarius of Arles Sermo 10 (CCSL 103).

Rubric: In euuangelium
Incipit: Igitur si quis uult discipulus esse mandata sua custodiat, humilitatem discat
Explicit: mansionem ei preparemus ut ipse regnet in nos et nos in eo qui cum patre uiuit et spiritu sancto in secula seculorum amen.
1.5. (fols. 6v-7v)
Rubric: Po⟨te⟩sta⟨t⟩e
Incipit: Iam securis ad radices arborum posita est ... Christus hoc uerbum dixit de exercitatione uinae
Explicit: quid aliud quam supernae misericordiae pignus tenemus.
1.6. (fols. 7v-8v)
Rubric: De militia hominum
Incipit: Nemo coronabitur nisi qui legitime certauerit. Paulus hoc uerbum dixit de militia militum quia quando homines conueniunt ad bellum
Explicit: bonis actibus cum festinatione preparemur.
1.7. (fols. 8v-11r)
Rubric: Omelia sancti Augustini
Incipit: Fratres karissimi, ad memoriam uestram reducimus quod per sacras paginas
Explicit: quae preparauit Deus diligentibus se.

Excerpts from Homily XVII, attributed to Caesarius of Arles, ed. in PL 67, 1079C-1081B; see further CCSL 104, p. 966.

Language(s): Latin
2. (fols. 11r-)
Theological texts
(fols. 11r-16r)
Passio sanctorum septem dormientium Ephesi
Rubric: Maximianus, Malcus, Martinaus, Dionisius, Iohannes, Serapion, Constantinus
Incipit: In illo tempore Decius regnabat imperator, descendit in ciuitatem Constantina
Explicit: glorificantes Deum propter mirabilia magna qua uiderant. Gratia enim et misericordia Patris et Filii et Spiritus Sancti cum omnibus fidelibus sacra confitentibus trinitate et credentibus resurrectio^ne^ mortuorum per cuncta secula seculorum. Amen.

BHL 2315-18.

(fol. 16r-v)
Sententiae de floratibus diversis
Rubric: Incipit de diuersis interpretationum
Incipit: Interrogo te pro quid dicitur homo? Respondit, homo dictus est ab humo
Explicit: quia fructus uetitus usurpauit auaritia quia plusquam ei sufficeret poterat appetiuit.

Excerpts (part I, questions 1-7, 9-11, 13, 15-17). (See Soase (2016) 321-366, esp. pp. 336-37.)

(fols. 16v-22v)
Inventio sanctae crucis
Rubric: Incipit inuentio sanctae crucis
Incipit: Anno ducentessimo trigissimo tertio regnante uenerabili Dei cultore magno uiro Constantino
Explicit: memoriam faciunt, crucis accipiunt, partem cum Deo et Maria Dei genetrice. Amen.

BHL 4169.

(fols. 22v-42r)
Sermons
(fols. 22v-23r)
Rubric: Discretio tenenda
Incipit: Pax uera tenenda est quae de filiis diabuli filios Dei efficit
(fols. 23r-24r)
Rubric: De uocatio
Incipit: Tribus uocationibus uocauit Deus hunc mundum ad uitam
(fols. 24r-25r)
Rubric: De succestione diaboli
Incipit: Dixit Deus ad Adam de ligno scienti boni et mali: Ex eo morte morieris et mortuus est
(fols. 25r-27v)
Rubric: In euuangelio
Incipit: Ecce ego mitto uos sicut oues in medio luporum ... Dominus enim noster mittere uolens apostolas ad praedicandum
(fols. 27v-31r)
Ps.-Eusebius Gallicanus, Homiliae ad monachos (serm. 40)
Rubric: Omelia sancti Caesarii episcopi
Incipit: Scimus quidem spritale[sic] militiae cui nos mancipauimus
Explicit: et ad uitam festinare debemus tandem optamus bonae perseuerentiae usque infinem, quia non qui coeperit, sed qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit.

Printed in CCSL 101A, 470–482 )

(fols. 31v-32v)
Ps.-Eusebius Gallicanus, Homiliae ad monachos (serm. 41)
Rubric: Omelia item uis'
Incipit: Fratres karissimi ad hoc istum locum conuenimus ut domino nostro uacare possimus
Explicit: quo gaudio ad munera sua ipso inuitante ueniamus, cui est honor in secula seculorum. Amen.

Printed in CCSL 101A, 487-492.

(fols. 32v-34v)
Ps.-Eusebius Gallicanus, Homiliae ad monachos (serm. 44)
Rubric: Sancti Caesaris
Incipit: Uidete uocationem uestram fratres karissimi, uenire quidem ad heremum summa perfectio est
Explicit: uiuemus in conspectu suo sine fine in saecula seculorum. Amen.

Printed in CCSL 101A, 522–530.

(fols. 34v-36v)
Rubric: Omelia sancti Cesarii
Incipit: Sanctus et uenerabilis pater uester relegiosam fidem monet caritate
Explicit: et felicitatis uenire ipso fauente qui uiuit et regnat in unitate Deus per omnia saecula saeculorum. Amen.
(fols. 36v-38v)
Rubric: In euuangelium
Incipit: Petite et accipietis ut gaudium ut gaudium uestram plenum sit. Quicquid petierimus secundum uoluntatem eius audit nos
Explicit: cum gaudio ipsius, et nostram gaudium adipisci manere mereamur in aeterna saecula.
(fols. 38v-41r)
Ps.-Eusebius, Ad monachos (Sermo extravagans 6)
Rubric: Incipit omelia sancti Cesarii
Incipit: Ad hunc locum, fratres karissimi, non ad quietem, non ad securitatem, sed ad pugnam ceptam
Explicit: ut in beata felicitate coronemur adiuuante Deo qui uiuit et regnat in secula.

Printed in CCSL 101B, 861–868.

(fols. 41r-42r)
Ps.-Augustine, Sermo de decem denariis
Rubric: Incipit interpretatio sancti Augustini de x talentis
Incipit: Auditor hoc tempus per mulierem illam sollicitam quae habuit decem denarios
Explicit: capitur ut hodie Adam cum Christo et cum omnibus sanctis in paradiso laetetur.

ed. Mai 113 Nova Patrum Bibliotheca, I, 240 (from Römer, Augustinushandschriften II/1 (1972) p. 348)

Language(s): Latin
3. (fols. 42r-87r)
Old Testament history
(fols. 42r-43r)
Rubric: Deo quod dixit ad Habraham
Incipit: Erit semen tuum ... Haec loquitur pater omnium creaturarum prophetans
Explicit: ut uideant opera uestra bona, et glorificent patrem uestrum qui in caelis est.

unidentified

(fols. 43r-44r)
Rubric: De scala illa quam uidit Iacob
Incipit: Uidit Iacob scalam stantem ponens lapides sub capite suo in somnis super terram
Explicit: permanebimus in conuiuio angelorum, in sublimitate regni dei saecula saeculorum sine fine.

unidentified

(fols. 44r-45v)
Isidorus Hispalensis, Quaestiones super uetus testamentum

In Genesim, cap. 2.3-13

Rubric: De vietate\ibu/s mundi
Incipit: Primo enim seculo factus est lux homo in paradiso
Explicit: post alia enim opera speranda est requies in die septimo qui uesperam non habet.
(fols. 45v-47r)
Isidorus Hispalensis, Quaestiones super uetus testamentum

In Genesim, cap. 3.2-11

Rubric: De paradiso
Incipit: Plantauerat dominus Deus paradisum uoluntatis[sic] a principio. Paradisus aeclesia est
Explicit: ut illius capitis corpus esse possimus et uestigia illius sequemus et uiuere cum illo possimus sine fine.
(fols. 47r-49v)
Isidorus Hispalensis, Quaestiones super uetus testamentum

In Genesim, cap. 5.1-12

Rubric: (fol. 48r) Praedicatio de primi homine
Incipit: Post uocatus uita Eua et mater uiuorum quae de uiri sui latere facta est
Explicit: manum porrigere ad arborem vitae, et uiuere in aeternum.

Chapters in confused order, starting with ch. 5.10, and ending with ch. 5.12

(fols. 49v-53v)
Isidorus Hispalensis, Quaestiones super uetus testamentum

In Genesim, cap. 7.1-

Rubric: De Noe patriarca
Incipit: Noe autem omnia per omnesque actus eius Christum significat. Noe enim requies interpretatur
Language(s): Latin
(fols. 87r-109r)
Sermons
(fols. 87r-88r)
Rubric: De natiuitate Domini et interpretatio
Incipit: Sciendum est quare natus est Ihesus in octava kal. Ianuarii
Explicit: factus est homo sexto die et sic aetate seculi.
(fols. 88r-89v)
Rubric: In natiuitate sancte Marie semper uiginis
Incipit: Illum sacratissimum uterum ex quo homine Deus unigenitus apparuit
Explicit: uirginitatem non abstulit ipsi gloria in secula seculorum. Amen.
(fols. 89v-91v)
Incipit: Descendit Dominus de monte ubi erant
Explicit: quando intrabunt cum fiducia coram Domino suo in regnum caelorum ubi regnabunt sine fine in saecula seculorum. Amen.
(fols. 91v-93v)
Rubric: Incipit sermo de natiuitate Domini
Incipit: Fraters karissimi ineffabile natiuitatis dominice sacramentum iam credi magis conuenit
Explicit: et naturae curatio esset uiuificatio filiorum. Amen.
(fols. 94v-96r)
Rubric: De Iesse
Incipit: Exiet uirga de radice Iesse
Explicit: qui in trina unitate manens sui nullum p'stolatur habere finem.
(fols. 96v-97r)
Rubric: Omelia sancti Augustini de pascha
Incipit: Gaudemus, fratres karissimi, quia dominus noster Ihesus Christus uenit redimere mundum sanguine suo
Explicit: quia Christus de sua diuinitate nihil minuit et homiem quem fecerat liberauit cui est honor et gloria in saecula saeculorum. Amen
(fols. 97v-99r)
Rubric: De nominibus apostolorum interpretatio
Incipit: Sciendum est tamen cur hii duodecim numero ponitur
Explicit: ut Paulus ait per multas tribulationes oportet nos intrare in regnum Dei.
(fols. 99r-100v)
Rubric: De pretiosa morte iustorum
Incipit: Pretiosa est in conspectu Domini mors sanctorum eius
Explicit: ut particeps illius efficimereamur in futuro Christo adiuuante.
(fols. 100r-101v)
Rubric: Explanatio sancti Gregorii pape
Incipit: Christus haec duo uerba ad populum
Explicit: et aedificationem suam nullus uiolat sed undique est tutus ac munitus.
(fols. 101v-103v)
Rubric: Omelia de sanctorum martyrum
Incipit: Cum omnium sanctorum martyrum, fratres karissimi, natalem deuotissime celebrare debemus
Explicit: quod ipse prestare dignetur qui uiuit et regnat in secula seculorum. Amen.
(fols. 103v-104r)
Rubric: Omelia de sanitate animae
Incipit: Nostis, fratres karissimi, omnes homines sanitatem corporis querere
Explicit: et inmarciscibilem gloriam perfruatis sine fine in saecula adiuuante ipso qui cum patre uiuit et regnat.
(fols. 104r-105v)
Rubric: Sermo sancti Augustini de sanctorum mart.
Incipit: Solemnitas beatissimorum martyrum lectionem nobis reddidit diem
Explicit: ut probatum uellit cum martyribus coronare cui est honor et gloria in saecula saeculorum. Amen.
(fols. 105v-107r)
Rubric: Omelia in natiuitate et dedicatio ecclesie
Incipit: Quotienscumque, fratres karissimi, alturis[sic] et templi festiuitatem colimus
Explicit: et illud serue bone et fidelis intra in gaudium Domini tui.
(fols. 107r-108r)
Rubric: Predicatio sancti Pauli apostoli
Incipit: Spiritu ambulate et desideria carnis non perficietis ... Sed haec contra singula uitia uirtutes singulae opponuntur ut ipso
Explicit: ubi certa requies exspectatur indesinenter desiderent
(fols. 108r-109r)
Rubric: De Dei timore
Incipit: Timor Domini sicut dictum est: initium sapientiae timor Domini. Per timorem Domini multa bona possumus promereri
Explicit: ut illuc conprehendere possit, uitam caelestem quietem sine fine in saecula saeculorum. Amen.
Language(s): Latin
4. (fols. 109v-137v)
Lives of Church Fathers
Rubric: De monacho uage mentis ad salutem reducto
Incipit: In uno autem monasterii quidam monachus erat, qui ad orationem stare non poterat

Includes readings on Severus, Martinus, Gregorius, Benedictus, De puerulo liberato, De offerendis, Eulogius, Apollonius, Ammonius, Copres, Mutius, Piamon, Arsenius, Paphnutius, Eulalius.

Language(s): Latin
(fols. 138r-149v)
Isidore of Seville, Sententiae

Includes excerpts from all three books.

Rubric: De martirio
Incipit: Seruus Dei aduersitate nulla frangitur sed pro ueritatis defensione
Rubric: De antichristo
Rubric: De die iudici
Rubric: De gehenna
Rubric: De penis impiorum
Rubric: De resurrectione
Rubric: De sapientia
Rubric: De fide
Rubric: De caritate
Rubric: De spe
Rubric: De gratia
Rubric: De conuersis
Rubric: De conpunctione
Rubric: De confessione
Rubric: De manifestis ocultisque peccatis
Rubric: De desperatio
Rubric: De peccandi consuetudine
Rubric: De cogitatione
Rubric: De conscientia
Rubric: De mendatio
Rubric: De iuramento
Rubric: De continentia
Rubric: De tribulatione iustorum
Rubric: De iracundis
Rubric: De amicitia munera orta
Rubric: De odio
Rubric: De tollerantia diuine correptionis
Rubric: De temptationibus diaboli
Rubric: De inuidia
Language(s): Latin
5. (fols. 149v-158v)
Physiologus

Excerpts

Rubric: Incipit de natura animalium de leone et animalium et enim Iacob bene dicens ait, catulus leonis iuda
Incipit: Leo tres naturas habet, prima cum ambulat iter faciens in montibus

21 chapters, including the following:

Rubric: De autolape
Rubric: De pirabolo
Rubric: De serra
Rubric: De caratrio
Rubric: De pellicano
Rubric: De noctecorace
Rubric: De foenice
Rubric: De upupo
Rubric: De onagro
Rubric: De serpente
Rubric: De aquila
Rubric: De formica
Rubric: De uulpe
Rubric: De arbore perennicae
Rubric: De elifante
Rubric: De agate
Rubric: De lapide adamantino
Rubric: De pardice
Rubric: De ultore
Rubric: De renocae
Language(s): Latin
(fols. 158v-159v)
Apponius , In Canticum Canticorum expositio

Excerpt

Rubric: Super cantica canticorum
Incipit: Rex Dominus Ihesus aeclesiam id est Dei sermo animam sub conlugis titulo appellauit
Explicit: ab Adam usque Iohannem baptistam

CPL 194

fols. 159v-160v blank.

Language(s): Latin

Physical Description

Form: codex
Support: parchment
Extent: i (paper) + 160 + i (paper) leaves
Dimensions (leaf): 285 × 220 mm.
Dimensions (written): 200 × 140 mm.
Foliation: 1-161

Layout

26 long lines

Hand(s)

In Anglo-Saxon (fols. 120v, 148v, 149r) and early Carolingian minuscule. (P&A iii. 15, pl. I)

Decoration

Good initials. (P&A iii. 15, pl. I)

Binding

Brown tanned calf over laminated pulpboard for Abp. Laud, 1637–1639.

History

Origin: 9th century, beginning ; German, Middle Rhine

Provenance and Acquisition

William Laud, 1573-1645, 1637.

Part of his third donation to the Bodleian, 1639.

Record Sources

Draft description (Dec. 2020) adapted with additional description from the following sources:
B. Bischoff, Katalog der festländischen Handschriften des neunten Jahrhunderts, II, p. 373, no. 3834. [measurements, script, origin]
Otto Pächt and J. J. G. Alexander, Illuminated Manuscripts in the Bodleian Library Oxford, 3 vols. (1966-1973) III, no. 15, pl. I. [decoration]
H. O. Coxe, Laudian Manuscripts, Quarto Catalogues II, repr. with corrections, 1969, from the original ed. of 1858-1885. [contents, acquisition]

Last Substantive Revision

2020-12-11: Description revised for Polonsky digitization project to include additional information from printed descriptions.